startup-593343_1920

Czy ZUS może odmówić wydania zaświadczenia A1 pracownikowi delegowanemu, jeżeli przedsiębiorstwo, w którym jest zatrudniony nie osiąga 25% całkowitych obrotów?

Posiadanie przez pracownika delegowanego zaświadczenia A1 jest bardzo istotne. Potwierdza podleganie systemowi zabezpieczenia społecznego w kraju, z którego został oddelegowany. Zapewnia również bezpieczne funkcjonowanie przedsiębiorcy realizującego kontrakty za granicą. Jest to również ważne z punktu widzenia kosztów ubezpieczenia które zwykle za granicą są wyższe. Pozostanie w polskim systemie jest zatem rozwiązaniem korzystniejszym z uwagi na opłacanie niższych składek. 

Warunki uzyskania dokumentu A1 zostały określone w unijnych przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz przepisach interpretacyjnych. Jednym z kryteriów jest osiąganie przez przedsiębiorstwo delegujące obrotów z prowadzonej działalności w Polsce. W tym zakresie istnieje jednak wiele wątpliwości. 

Nie osiąganie tego obrotu wymaga analizy okoliczności określonej sprawy przy uwzględnieniu pozostałych kryteriów. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lipca 2016 roku sygn. akt II UK 57/15 wskazał iż „…nie ma wątpliwości, że przy ocenie, czy dane przedsiębiorstwo prowadzi znaczną część działalności w państwie członkowskim swej siedziby, konieczne jest badanie wszystkich kryteriów charakterystycznych dla działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo, więc stosowanie tylko kryterium związanego z wielkością obrotu jest mylące lub niewystarczające”.

W innym wyroku Sądu Najwyższego z 21 listopada 2016 roku sygn. akt II UK 501/15 wynika, że „… Kryterium obrotu nie ma decydującego lub szczególnego znaczenia, jednakże osiągnięcie obrotu w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegującego w wysokości ok. 25% całych obrotów może prowadzić do wniosku, że prowadzi ono w tym państwie znaczną część działalności a więc normalnie prowadzi działalność. Ponadto, lista kryteriów, które zostały wymienione jedynie w aktach o charakterze interpretacyjnym nie ma charakteru wyczerpującego, lecz przykładowy. Oznacza to, że organ rentowy (jako instytucja właściwa), a następnie sąd kontrolujący w postępowaniu cywilnym jej prawidłowość mogą i powinny w razie potrzeby wziąć pod uwagę także inne kryteria i okoliczności.

Andrzej Radzisław

Andrzej Radzisław

Radca prawny, partner Kancelarii Goźlińska, Petryk & Wspólnicy. Ekspert w zakresie ubezpieczeń społecznych. Był przez 14 lat zatrudniony w centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Departamencie Ubezpieczeń i Składek, gdzie m.in. brał udział w opiniowaniu aktów prawnych związanych z ubezpieczeniami oraz analizował wydawane przez ZUS interpretacje w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami, kontrolował jednostki terenowe ZUS.